Đầu tháng 5/2026, một trận giông lốc xảy ra tại xã Bảo Ái đã làm đổ sập phần lớn công trình nhà nguyện của Giáo họ Hồng Sơn, thuộc Giáo xứ Mông Sơn; mái tôn, khung thép và một số hạng mục phụ bị hư hỏng. Ít ngày sau, lãnh đạo Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Lào Cai trực tiếp đến thăm hỏi, động viên, nắm bắt tình hình và chia sẻ khó khăn với chức sắc, chức việc cùng bà con giáo dân.

Sự có mặt ấy không phải là một thủ tục hành chính. Trong hoàn cảnh cơ sở sinh hoạt tôn giáo bị thiệt hại, việc cơ quan quản lý chủ động đến địa bàn trước hết thể hiện sự quan tâm đối với nhu cầu sinh hoạt tinh thần chính đáng của người dân; đồng thời tạo điều kiện để những vấn đề phát sinh được trao đổi từ sớm, trên cơ sở pháp luật và thực tế tại địa phương.

Hiện diện từ những việc cụ thể

Câu chuyện tại Giáo họ Hồng Sơn là một lát cắt trong phương thức công tác được Sở Dân tộc và Tôn giáo Lào Cai duy trì thời gian qua: thường xuyên tiếp xúc, gặp gỡ, thăm hỏi chức sắc, chức việc, nhà tu hành và tín đồ; kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng; hướng dẫn các hoạt động tôn giáo thực hiện theo đúng quy định.

Trước đó, nhân dịp Lễ Phục sinh năm 2026, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Lào Cai đã đến thăm, chúc mừng Giáo xứ Giàng La Pán, xã Phình Hồ và Giáo xứ Nghĩa Lộ, phường Trung Tâm. Tại các điểm đến, lãnh đạo Sở ghi nhận đóng góp của linh mục, chức sắc, chức việc và đồng bào Công giáo trong phát triển kinh tế - xã hội, giữ gìn an ninh trật tự, xây dựng khối đại đoàn kết; đồng thời khẳng định chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước về tôn trọng và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo.

Ông Nguyễn Quốc Luận, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Lào Cai (áo trắng bên phải) đến thăm, chúc mừng và tặng quà chức sắc, chức việc tại Giáo xứ Giàng La Pán, xã Phình Hồ

Trong tháng 4/2026, Sở cũng tham dự, chúc mừng Lễ khai mạc Đại hội đồng Tổng hội lần thứ 37 Hội thánh Tin Lành Việt Nam (miền Bắc). Hoạt động này tiếp tục mở kênh trao đổi trực tiếp với chức sắc, chức việc và đại diện tổ chức tôn giáo, hướng tới mục tiêu sinh hoạt tôn giáo ổn định, đúng Hiến chương, Điều lệ và quy định của pháp luật.

Đồng hành trong khuôn khổ pháp luật

Theo Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Lào Cai, trên địa bàn tỉnh có 150 chức sắc được tổ chức tôn giáo đăng ký hoạt động, gồm 8 chức sắc Phật giáo, 77 chức sắc Công giáo và 65 chức sắc Tin Lành. Tỉnh đã giải quyết đăng ký sinh hoạt tôn giáo tập trung cho 282 điểm, nhóm, trong đó có 73 điểm, nhóm Công giáo, 18 điểm, nhóm Phật giáo và 191 điểm, nhóm Tin Lành.

Quy mô và sự phân bố đa dạng đó đặt ra yêu cầu quản lý không thể chỉ dừng ở kiểm tra hồ sơ. Cùng với việc rà soát đăng ký sinh hoạt tôn giáo tập trung và theo dõi chương trình hoạt động đã đăng ký, Sở phối hợp với các ngành, địa phương giải quyết nhiều vấn đề cụ thể liên quan đến đất đai, quy hoạch, xây dựng công trình tôn giáo, tổ chức cuộc lễ ngoài cơ sở thờ tự và thuyên chuyển nơi hoạt động của chức sắc, nhà tu hành.

Trong 6 tháng đầu năm, các cơ quan liên quan đã phối hợp xem xét sự cần thiết, quy mô xây dựng nhà thờ và nhà mục vụ Giáo xứ Bảo Yên; tham gia ý kiến về giao đất cho Ban Quản lý di tích Đình Ngòi Cát; điều chỉnh quy hoạch Chùa Tân Bảo và trụ sở Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh; giải quyết đề nghị cấp phép xây dựng Nhà thờ Giáo họ Kim Sơn; đồng thời xem xét các đề nghị tổ chức cuộc lễ ngoài cơ sở thờ tự.

Mỗi hồ sơ có tính chất và yêu cầu phối hợp khác nhau. Bởi vậy, giá trị của đối thoại không nằm ở những cuộc gặp mang tính hình thức, mà ở khả năng nhận diện đúng nhu cầu, giải thích rõ quy định, hướng dẫn đầy đủ thủ tục và tìm phương án xử lý phù hợp ngay từ cơ sở. Khi quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của các bên được trao đổi minh bạch, đồng thuận xã hội cũng có thêm nền tảng để được củng cố.

Chủ động từ sớm, không để phát sinh điểm nóng

Báo cáo của Sở cho biết hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên địa bàn tỉnh trong nửa đầu năm 2026 cơ bản ổn định, bảo đảm an ninh trật tự, không phát sinh vụ việc phức tạp. Trong kỳ báo cáo, không có đơn thư khiếu nại, tố cáo liên quan đến tín ngưỡng, tôn giáo.

Kết quả này không có nghĩa công tác quản lý có thể giảm sự chủ động. Lào Cai có địa bàn rộng, nhiều xã vùng cao, vùng sâu, vùng xa và biên giới; hồ sơ pháp lý về đất đai, cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo tại một số nơi vẫn cần tiếp tục rà soát, giải quyết. Sau sắp xếp đơn vị hành chính, việc quản lý, lưu trữ và bàn giao hồ sơ ở một số địa bàn cũng đặt ra yêu cầu mới.

Trong 6 tháng cuối năm 2026, Sở xác định tiếp tục nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước; thực hiện tốt thủ tục hành chính; rà soát, cập nhật và số hóa hồ sơ chức sắc, chức việc, nhà tu hành, điểm nhóm tôn giáo, cơ sở tín ngưỡng; khảo sát thực trạng đạo Tin Lành; rà soát đất đai, công trình xây dựng; tổ chức gặp mặt chức sắc, chức việc và tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật.

Từ thăm hỏi khi cơ sở tôn giáo gặp thiên tai, chúc mừng các ngày lễ trọng đến hướng dẫn hồ sơ và phối hợp xử lý những nhu cầu cụ thể, mạch công tác xuyên suốt vẫn là gần dân, hiểu địa bàn và thượng tôn pháp luật. Đó cũng là cách để quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo được bảo đảm trong thực tế, đồng thời phát huy vai trò của chức sắc, chức việc và đồng bào các tôn giáo trong xây dựng quê hương, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.